Fed faiz kararı öncesi altında kritik hafta: Piyasa faiz artışına hazırlanıyor

Altın piyasası son haftaların en kritik merkez bankası toplantılarından birine hazırlanıyor. ABD'de ağustos ayı enflasyonunun beklentileri yeniden yukarı çevirmesinin ardından piyasalar, Federal Rezerv'in 16 Eylül Çarşamba günü faiz artırabileceği senaryoya ağırlık vermeye başladı.

Ons altın cuma günü sert satışların ardından toparlanarak 4.363 dolar civarına yükseldi. Bu tepki haftalık tabloyu tamamen değiştirmeye yetmedi; altın haftayı yaklaşık yüzde 1,5 kayıpla tamamladı. Şimdi fiyatın yönünü belirleyebilecek ana başlık, birkaç gün önce 4.400 dolar çevresindeki hareketten çok Fed'in vereceği karar ve sonrasında kullanacağı dil olacak.

Altın haftayı kayıpla kapattı

Değerli metaller açısından oldukça hareketli geçen haftanın son işlem gününde alıcılar yeniden piyasaya döndü. Ons altın cuma günü yüzde 1'in üzerinde yükselerek 4.363 dolar seviyesine kadar çıktı. Perşembe günü görülen sert satışın ardından gelen bu hareket, 4.300 dolar çevresinde alım isteğinin tamamen kaybolmadığını gösterdi.

Haftalık görünüm ise hâlâ negatif. Ons altında yaklaşık yüzde 1,5'lik kayıp oluşurken gümüş de cuma günkü yüzde 1,6'lık toparlanmaya rağmen haftayı yaklaşık yüzde 2,6 düşüşle tamamladı.

Özellikle haftanın ikinci yarısındaki fiyatlama dikkat çekiciydi. Jeopolitik risklerin yüksek seyretmesine rağmen altın, yükselen ABD tahvil faizlerinden ve Fed'in yeniden sıkılaşmaya başlayabileceği beklentisinden baskı gördü. Cuma günkü tepki alımları bu baskıyı hafifletti ancak ortadan kaldırmadı.

ABD enflasyonu Fed beklentisini değiştirdi

Yeni haftaya taşınan asıl hikâye cuma günü açıklanan ABD tüketici enflasyonu oldu. Ağustos ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 0,4 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 3,4 seviyesinde gerçekleşti.

Gıda ve enerji fiyatlarının dışarıda bırakıldığı çekirdek göstergede aylık artış yüzde 0,3 olarak kaydedildi. Bir gün önce açıklanan üretici fiyatlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, fiyat baskılarının Fed'in istediği hızda gerilemediği görüşü güçlendi.

Piyasanın tepkisi oldukça hızlı oldu. Enflasyon verisinin hemen ardından 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali bir ara yüzde 91'e kadar yükseldi, daha sonra yaklaşık yüzde 87 seviyesinde dengelendi. Bir gün önce aynı ihtimal yüzde 72 civarında fiyatlanıyordu.

Bu değişim altın açısından önemli. Birkaç ay öncesine kadar tartışmanın önemli bölümü Fed'in ne zaman faiz indireceği etrafında dönerken, piyasa şimdi yeniden faiz artırımı olasılığını fiyatlıyor.

Fed faiz kararı ne zaman açıklanacak?

Federal Açık Piyasa Komitesi'nin eylül toplantısı 15-16 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek. Faiz kararı 16 Eylül Çarşamba günü Türkiye saatiyle 21.00'de açıklanacak. Fed Başkanı Kevin Warsh'ın basın toplantısı ise yaklaşık yarım saat sonra, 21.30'da başlayacak.

Bu toplantının önemi yalnızca faiz kararından kaynaklanmıyor. Eylül toplantısında Fed'in yeni ekonomik tahminleri ve üyelerin gelecek döneme ilişkin faiz beklentilerini gösteren projeksiyonları da yayımlanacak.

Bu yüzden piyasa açısından üç ayrı soru var: Fed faizi artıracak mı, yılın kalanında başka bir artış sinyali verecek mi ve Başkan Warsh enflasyon konusunda ne kadar sert bir ton kullanacak?

Temmuz toplantısındaki üç isim zaten faiz artışı istemişti

Faiz artırımı ihtimalinin yalnızca son enflasyon verilerinin ardından ortaya çıktığını düşünmemek gerekiyor. Fed'in temmuz toplantısında politika faizi yüzde 3,50–3,75 aralığında sabit bırakılmıştı ancak karar oybirliğiyle alınmadı.

Beth Hammack, Neel Kashkari ve Lorie Logan mevcut seviyenin korunmasına karşı çıkarak faizin 25 baz puan artırılmasını istemişti. Komite içinde sıkılaşmayı savunan üç ismin daha önce ortaya çıkmış olması, eylül toplantısını son aylardaki toplantılardan farklılaştırıyor.

Aradan geçen dönemde enerji maliyetlerinin yükselmesi ve enflasyon göstergelerinin yeniden güç kazanması da faiz artırımı isteyen üyelerin elini kuvvetlendirmiş durumda.

Altın faiz artışından neden etkileniyor?

Altının kendi başına faiz getirisi bulunmuyor. ABD tahvilleri ve diğer faizli varlıklarda getiri yükseldiğinde, yatırımcının altın tutmak için vazgeçtiği alternatif getiri de büyüyor. Bu ilişki özellikle reel faizlerin yükseldiği dönemlerde ons fiyatı üzerinde baskı oluşturabiliyor.

Son hafta bunun oldukça açık bir örneğini verdi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5 sınırına yaklaşarak son yılların en yüksek bölgelerinden birini test etti. Cuma günü enflasyon verisinin ardından faiz yaklaşık yüzde 4,93 seviyesine çekilse de tahvil piyasasındaki yüksek getiri altın açısından önemli bir rakip olmaya devam ediyor.

Yine de “Fed faiz artırırsa altın mutlaka düşer” şeklinde tek yönlü bir denklem kurmak doğru olmaz. Faiz kararının kendisi kadar kararın önceden ne ölçüde fiyatlandığı ve Fed'in bundan sonrası için vereceği mesaj önem taşıyor.

Piyasanın faiz artırımını büyük ölçüde önceden satın aldığı bir ortamda 25 baz puanlık artışın ardından daha temkinli bir Fed tonu görülmesi altında ters yönde hareket yaratabilir. Beklenenden sert mesajlar ve yeni artırımlara açık kapı bırakılması ise tahvil faizlerini yeniden yukarı taşıyarak değerli metaller üzerindeki baskıyı artırabilir.

Altın için üç Fed senaryosu öne çıkıyor

Fed'in 25 baz puan artırması ve temkinli konuşması: Şu anda piyasanın en fazla fiyatladığı senaryo bu. Faiz artırımı zaten büyük ölçüde beklentilerin içine girdiği için altının vereceği tepki Başkan Warsh'ın sonraki toplantılar hakkında söyleyeceklerine bağlı olabilir.

Faizin sabit bırakılması: Mevcut piyasa fiyatlaması düşünüldüğünde daha sürpriz bir karar olur. İlk tepkinin tahvil faizlerinde aşağı, altında yukarı olması mümkün; ancak Fed'in neden beklediği ve ekim-aralık dönemi için nasıl bir mesaj verdiği burada belirleyici olur.

Faiz artışıyla birlikte daha fazla sıkılaşma sinyali verilmesi: Altın açısından daha zor senaryo bu. Aralık ayında yeni bir artırım ihtimalinin güçlenmesi, dolar ve ABD tahvil getirilerini destekleyebilir.

Ons altında 4.300 dolar neden önemli?

Ons altın geçen hafta 4.400 doların üzerine çıktıktan sonra sert satışlarla karşılaştı. Buna rağmen 4.300 dolar çevresinden gelen alımlar fiyatın cuma günü yeniden 4.360 dolar bölgesine dönmesini sağladı.

Yeni haftada 4.300 dolar çevresi bu nedenle ilk izlenecek bölgelerden biri olacak. Fed toplantısı öncesinde tahvil faizlerinde yeni bir yükseliş yaşanması halinde bu seviyenin yeniden test edilmesi şaşırtıcı olmayacaktır. Fiyatın burada tutunması ise son satışın şimdilik sınırlı kaldığına işaret edebilir.

Yukarı tarafta ilk olarak geçtiğimiz hafta kaybedilen 4.400 dolar bölgesinin yeniden aşılması gerekiyor. Ons fiyatının bu seviyenin üzerine dönmesi, kısa vadeli görünümü belirgin biçimde rahatlatabilir.

Güncel ons ve TL bazındaki hareketi birlikte takip etmek isteyenler gram altın fiyatları sayfasından anlık fiyat, günlük değişim ve gün içi en düşük-yüksek değerleri karşılaştırabilir.

Gram altında Fed kadar dolar/TL de önemli olacak

Ons altındaki Fed kaynaklı hareket Türkiye'deki yatırımcıya doğrudan yansıyor ancak gram altın için denklemde ikinci bir değişken daha var: dolar/TL.

Ons altının gerilediği bir günde kurdaki yükseliş gram fiyatındaki kaybı sınırlayabilir. Tersi durumda ons altındaki düşüşe dolar/TL'deki geri çekilmenin eşlik etmesi, gram altındaki hareketi büyütebilir. Fed gecesinde küresel altın fiyatı ile dolar kurunun aynı anda izlenmesinin nedeni bu.

Özellikle kararın açıklanacağı ilk dakikalarda fiyatların normal işlem saatlerine göre daha geniş bir aralıkta hareket etmesi mümkün. Fiziki altın tarafında alış-satış makasının da böyle dönemlerde genişleyebileceği unutulmamalı.

Fed kararından önce altın yatırımcısı neyi takip etmeli?

Yeni haftada tek başına ons altının anlık fiyatına bakmak piyasanın tamamını okumak için yeterli olmayacak. ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5 çevresindeki hareketi, doların büyük para birimleri karşısındaki yönü ve piyasadaki faiz artırımı ihtimalinin hangi seviyede kaldığı birlikte izlenmeli.

Buradaki en önemli ayrıntı beklentilerin ne kadar hızlı değiştiği. Perşembe günü yüzde 70'ler civarında bulunan 25 baz puanlık faiz artırımı fiyatlamasının cuma günü yüzde 90'a yaklaşması, altın piyasasının birkaç veriyle ne kadar farklı bir para politikası senaryosuna geçtiğini gösteriyor.

Fed'in çarşamba akşamı vereceği karar bu belirsizliği büyük ölçüde ortadan kaldıracak. Fakat altın açısından ikinci hareket büyük ihtimalle faiz kararından sonra başlayacak; yeni projeksiyonlar ve Kevin Warsh'ın açıklamaları, piyasanın ekim ve aralık toplantılarını nasıl fiyatlayacağını belirleyecek.

Geçmiş Fed toplantılarının yaşandığı dönemlerde gram altının nasıl hareket ettiğini karşılaştırmak isteyenler altın fiyatları arşivi üzerinden tarih bazlı verilere ulaşabilir.