Merkez bankaları 2026'nın üçüncü çeyreğinde 321 ton net altın alarak bir önceki yılın aynı dönemini yüzde 42 aştı. Çin ve Polonya öne çıkarken alımların büyük bölümü ülke bazında açıklanmadı.
Merkez bankaları, altın fiyatlarının yüksek seyrettiği bir dönemde rezervlerine altın eklemeyi sürdürdü. Dünya Altın Konseyi'nin 3 Kasım'da yayımladığı verilere göre, 2026'nın temmuz-eylül döneminde merkez bankaları ve diğer resmi kuruluşlar toplam 321,2 ton net altın alımı yaptı. Bu miktar geçen yılın aynı çeyreğindeki 226,3 tonun yüzde 42 üzerinde. Alımlar, 2024'ün son çeyreğinden bu yana görülen en yüksek üç aylık düzeye çıktı.
Altın, son haftalarda yüksek faiz beklentileri ve güçlü dolar nedeniyle zorlanırken resmi kurumların alımlarını artırması dikkat çekiyor. Ancak rakamın önemli bir ayrıntısı var: 321 tonun tamamı merkez bankalarının tek tek duyurduğu işlemlerden oluşmuyor.
321 tonun yalnızca 120 tonu açıklandı
Rapora göre üçüncü çeyrekte ülkelerin bildirdiği net altın alımı yaklaşık 120 ton. Kalan bölüm ise resmi istatistiklere henüz yansımamış veya kamuya açıklanmamış işlemler için yapılan tahminlerden oluşuyor. Başka bir ifadeyle toplam talebin yaklaşık yüzde 63'ünün hangi merkez bankalarından kaynaklandığı ülke bazında görülemiyor.
Bu ayrım önemli. 321 tonluk veri, tek tek ülkelerin açıkladığı miktarların toplamı değil; Dünya Altın Konseyi'nin daha geniş veri kaynaklarıyla hesapladığı net resmi sektör talebi. Bu nedenle bazı haberlerde görülen ülke toplamları 321 tona ulaşmıyor.
Üçüncü çeyrekte altın alımları ne kadar arttı?
Merkez bankalarının üçüncü çeyrekteki net altın alımı 321,2 tona ulaştı. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42 artış anlamına geliyor. Yılın ilk dokuz ayında yapılan toplam alım ise 675 ton oldu; yıllık artış yüzde 6 düzeyinde kaldı.
Üçüncü çeyrekteki 321,2 tonluk talep, son beş yılın yaklaşık 227 ton olan çeyreklik ortalamasını da aştı. Böylece yılın ilk yarısındaki daha sakin alım temposunun ardından resmi sektörün altına ilgisi yeniden güçlenmiş oldu.
Çin ilk sırada, Polonya ikinci
Alımını açıklayan merkez bankaları arasında Çin ve Polonya öne çıkıyor. Çin Merkez Bankası üçüncü çeyrekte rezervlerine yaklaşık 63 ton, Polonya Merkez Bankası ise 40 ton altın ekledi. İki ülkenin toplam alımı, açıklanan net alımların yaklaşık yüzde 86'sına karşılık geliyor.
Kazakistan ve Özbekistan da yaklaşık 14'er tonla öne çıkan diğer alıcılardı. Buna karşılık Rusya'nın bildirdiği rezerv değişimi yaklaşık 19 tonluk azalışa işaret etti. Dolayısıyla bütün ülkelerin aynı yönde hareket ettiğini söylemek doğru değil; ancak toplamda alımlar satışların belirgin biçimde önünde.
Merkez bankaları açısından altın, kısa vadeli fiyat kazancı sağlamak için alınan bir yatırım aracından farklı bir işlev görüyor. Rezervlerin tek para birimine veya varlık türüne bağımlılığını azaltmak, finansal riskleri dağıtmak ve uzun vadeli güvenlik sağlamak alımların temel gerekçeleri arasında. Altının son haftalardaki hareketi canlı ons altın fiyatı ekranından takip edilebilir.
Merkez bankaları alırken bireysel yatırımcı neden bekledi?
Üçüncü çeyreğin ilginç tarafı, altın talebinin her kesimde aynı yönde ilerlememesi. Merkez bankaları alımlarını artırırken külçe ve sikke talebi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 düşerek 268 tona geriledi. Mücevher tüketimi de yüzde 17 azaldı ve 313 ton oldu.
Buna karşılık altına dayalı borsa yatırım fonlarına üç ayda 211 ton giriş gerçekleşti. Yani resmi rezerv yöneticileri ile fon yatırımcılarının ilgisi güçlenirken, fiziki ürün satın alan bireysel yatırımcılar daha temkinli davrandı. Yüksek fiyatlar ve altının kısa vadeli yönünün belirsizliği bu ayrışmada etkili oldu.
Türkiye'deki alıcı içinse küresel ons fiyatı tek başına yeterli değil. Gram altının TL karşılığında dolar/TL de belirleyici olduğundan, uluslararası piyasadaki hareket yerel fiyatlara farklı oranlarda yansıyabiliyor. Güncel alış-satış seviyeleri gram altın sayfasından görülebilir.
321 tonluk alım altını yükseltmeye yeter mi?
Merkez bankalarının yüksek miktarda alım yapması altına uzun vadeli bir talep sağlıyor. Üstelik resmi rezervler için yapılan alımların önemli bölümü kısa vadeli al-sat amacı taşımıyor. Buna rağmen bu talep, ons altının her düşüşte mutlaka yükseleceği veya belli bir fiyatın altına inmeyeceği anlamına gelmez.
Son dönemde dolar, ABD tahvil getirileri ve Fed'in faiz beklentileri altın fiyatlarını baskı altında tuttu. Yatırımcıların nakit ihtiyacı nedeniyle yaptıkları satışlar da zaman zaman resmi sektör talebinin olumlu etkisini gölgeleyebiliyor. Bu nedenle üç aylık rezerv verisi ile bir günlük fiyat hareketini doğrudan eşitlemek doğru olmaz.
Fiziki piyasalarda fiyatların neden farklı oluştuğunu merak edenler, kuyumcu, banka ve Kapalıçarşı altın fiyatları arasındaki farkları anlatan rehberimizi de inceleyebilir.
Dünya Altın Konseyi, güçlü üçüncü çeyrek verilerinin ardından 2026 geneli için merkez bankası talebine ilişkin beklentisini yükseltti. Yılın tamamındaki alımların en az 2025 düzeyine ulaşabileceğini öngörüyor. Altında kısa vadede yönü Fed ve piyasa koşulları belirlemeye devam etse de 321 tonluk üçüncü çeyrek verisi, merkez bankalarının rezervlerinde altına yer açma eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yatırım danışmanlığı değildir. İşlem öncesinde banka, kuyumcu veya yetkili kurumdan güncel fiyat teyidi alınmalıdır.